web analytics

Wie zorgt er voor de collegiaal opvanger?

Jongkind Training & Coaching verzorgt ruim 10 jaar trainingen op het vlak van collegiale opvang/bedrijfsopvang. Zowel uitgebreide basistrainingen als opfris- en verdiepingstrainingen. Goed om in dit blog een keer stil te staan bij wie zorgt er nu voor u als collegiaal opvanger oftewel wie BOT de BOT-ter.

Echte betrokkenheid en compassie voor collega's

Schokkende gebeurtenissen komen in verschillende beroepsgroepen voor. Denk bijvoorbeeld aan (bedrijfs-)brandweer, politie, handhavers gemeente en OV, zorg (o.a. ambulance, ziekenhuis, ggz, jeugdzorg, huisartsenpraktijk en HAP), verkeersleiding, BHV-teams en in de industrie. Uit onderzoek is gebleken dat slachtoffers van heftige incidenten in eerste instantie het meest behoefte hebben aan echte betrokkenheid en compassie. Collegiale opvang van en door collega's wordt daarbij zeer gewaardeerd en werkt bevorderend voor het herstel.

Bedrijfsopvangteam (BOT), Nazorgteam of Collegiaal opvangteam (COT)?

Veel organisaties hebben daarom een Bedrijfsopvangteam (BOT) of richten een nieuw BOT op. Andere namen die veel gebruikt worden in deze context zijn Nazorgteam, Team Collegiale opvang (TCO), Collegiaal OpvangTeam (COT), Vangrailteam of het bieden van Peer support. Los van hoe het in uw organisatie genoemd wordt de kennis en vaardigheden om deze rol goed uit te voeren blijven hetzelfde.

Martijn Jongkind - incompany maatwerk training bedrijfsopvangteam BOT

Blog van Martijn Jongkind trainer, coach en oprichter van Jongkind Training & Coaching en eigenaar van Focus Trainingen. Hij verhoogt met plezier de effectiviteit van élke professional. LinkedIn profiel

Emotioneel zwaar als BOT-lid

U heeft als BOT-lid de belangrijke taak om ondersteuning te bieden aan collega’s die een heftige incident hebben meegemaakt. Daarbij kunt u vergeten dat u ook zelf het risico loopt geraakt te worden door een schokkende gebeurtenis. Enerzijds kunnen de BOT-gesprekken dus zelf emotioneel zwaar zijn en anderzijds kunt u zelf in uw reguliere functie ook heftige incidenten meemaken. Vergeet daarbij ook niet stapeling van incidenten in de tijd. Kortom uw verschillende rollen/werkzaamheden kunnen op meerdere manieren emotioneel impact hebben. Wat kunt u nu zelf doen en wat kan uw organisatie doen om goed voor uzelf te blijven zorgen? Lees het hieronder.

Wat kunt u als BOT-lid zelf doen

Als BOT-ter krijgt u, bovenop uw eigen ervaringen, ook veel mee van andere heftige incidenten die collega’s zijn overkomen. Dit is de ene keer emotioneel zwaarder en uitdagender dan de andere keer. Het is daarom essentieel om bij u zelf in de gaten te houden hoe het met u gaat en ook bijtijds hulp en/of ondersteuning vraagt. Wanneer u zelf iets heftigs of schokkends meemaakt mag u natuurlijk net zo goed gebruik maken van het bedrijfsopvangteam. Dit wordt nog weleens overgeslagen, dus neem die ruimte ook! Daarnaast kunt u emotionele impact en stress ondervinden door de BOT-gesprekken zelf. Signalen die hier op wijze zijn bijvoorbeeld:

  • u bent sneller vermoeid
  • u bent prikkelbaar
  • u bent cynischer
  • u sluit zich af voor anderen
  • u kunt zich moeilijker inleven in anderen

Het gevolg kan zijn dat u minder voldoening haalt uit uw werkzaamheden als BOT-lid. In het ergste geval kan een soort compassiemoeheid of zelfs burn-out optreden. Vanzelfsprekend is het van groot belang om dit te voorkomen. In de eerste plaats voor u zelf en daarnaast voor uw collega's. Bedenk:

'U kunt er alleen voor collega's zijn, als het ook echt goed met u gaat'.

Welke stappen kunt u zelf ondernemen om te voorkomen dat u te veel last ondervindt van uw BOT-werkzaamheden? Dit start bovenal met signaleren. Om zelf tijdig te kunnen signaleren is het van belang dat er in uw Training Bedrijfsopvangteam aandacht is voor zelfreflectie en evaluatie. Op deze manier kunt u tijdig (stress)signalen bij u zelf herkennen. Zodra u één van bovenstaande stressreacties signaleert bij u zelf, ga dan in gesprek met één van uw collega BOT-leden. U kunt dan gezamenlijk naar een oplossing zoeken. Ook is het belangrijk om afleiding en ontspanning te zoeken. Het is dus heel gebruikelijk om een periode niet ingezet te worden als lid van het Bedrijfsopvangteam.

Wat kunt u zelf nog meer doen?

Probeer tijd te steken in dingen waar u energie van krijgt. Zo kunt u bij u zelf nagaan waar u, als u in goede doen bent, energie van krijgt. Ook het beperken van extra of zwaardere diensten, maakt dat u niet constant met uw werk bezig bent. Geef u zelf voldoende tijd om te herstellen. Alleen u kunt bepalen wanneer dat weer het geval is. Soms overkomt stress u en kunt u, ondanks bovenstaande tips, weinig doen om het te voorkomen. Het is dan belangrijk dat u snel het gesprek aangaat met uw leidinggevende en de andere leden van het bedrijfsopvangteam en samen een passende oplossing zoekt. Zoek daarnaast bijvoorbeeld professionele hulp via de bestaande hulpstructuren (o.a. psycholoog, bedrijfsarts, maatschappelijk werk) bij uw organisatie of vraag uw huisarts om hulp.

Wat kan uw organisatie doen voor een gezond BOT

Uw organisatie is niet klaar met alleen het oprichten van een BOT voor collegiale opvang. Het is een belangrijke eerste stap. Overbelasting van de BOT-leden is echter een aanzienlijk risico.

'Het oprichten van een Bedrijfsopvangteam alleen is onvoldoende'

In de eerste plaats voor de medewerker zelf, maar natuurlijk ook voor de werkgever. Uw organisatie doet er daarom verstandig aan tijd en middelen beschikbaar te stellen voor intervisie, (verdiepings-)trainingen en registratie. Alleen een bedrijfsopvangteam oprichten en het daarbij laten is echt voor elke organisatie onvoldoende.

Registratie BOT-gesprekken

U registreert als BOT het aantal keer dat een lid een BOT-gesprek heeft. Zo kan er bij een nieuwe inzet gekozen worden voor een ander lid, die nog meer ruimte heeft. Overigens registreert u alleen het aantal gesprekken per BOT-lid, zo voorkomt u dat de vertrouwelijkheid van het BOT-gesprek schaadt. Daarnaast is het van belang om het Bedrijfsopvanteam tijdig aan te vullen of indien nodig uit te breiden.

Periodiek intervisie en trainingen

De organisatie faciliteert het BOT door deze periodiek bij elkaar te laten komen voor training en intervisie tussen de BOT-leden onderling. Daarmee houden de leden het welzijn van elk lid in de gaten. Tijdens deze sessies bespreekt u met elkaar de weerbaarheid, veerkracht, ervaren werklast, ontwikkelpunten en overige behoeften. Vanzelfsprekend kan naar gelang de wens ook een individueel gesprek met iemand anders plaatsvinden, bijvoorbeeld een bedrijfsmaatschappelijk werker, vertrouwenspersoon, psycholoog, P&O-er of de leidinggevende.

Externe ondersteuning voor uw Bedrijfsopvangteam

Jongkind Training & Coaching verzorgt naast trainingen & workshops voor 'Bedrijfsopvangteam' (BOT, collegiaal opvang team (COT) en groepsdebriefing) en leidinggevenden/P&O in 'Coaching & opvang', ook opfris- en verdiepingstrainingen. Wilt u weten hoe wij u en uw organisatie hierin ondersteunen, neemt u dan contact op of bekijk ons aanbod Agressie en Bedrijfsopvang.